Y Lleuad

Nodweddion y Lleuad

Yr unig fyd arall y mae bodau dynol erioed wedi cerdded arno. Edrych yn agos a chei weld môr o lafa, tyllau anferth, streipiau o lwch a… bron dim awyr o gwbl.

Map rhyngweithiol

Archwilia wyneb y Lleuad

Mannau Du: Y mannau tywyll mawr y gellir eu gweld o'r Ddaear — moroedd hen o lafa wedi'i sychu.

Dewis nodwedd

Cymharu â'r Ddaear

Nodwedd	Y Ddaear	Y Lleuad
Atmosffer	Trwchus, llawn ocsigen	Bron dim — gwagle
Dŵr ar yr wyneb	70% o'r blaned	Dim ond rhew yn y safnau pegynol
Tywydd	Glaw, gwynt, eira	Dim tywydd o gwbl
Disgyrchiant	9.8 m/s²	1.6 m/s² (1/6 y Ddaear)
Tymheredd	−50 i +50 °C	−170 i +120 °C

Pob nodwedd yn fanwl

Bron dim aer o gwbl

Atmosffer

Does dim atmosffer 'iawn' ar y Lleuad — dim awyr, dim cymylau, dim sain.

Bron yn wagle llwyr Heliwm · Argon · Hydrogen

Nid oes gan y Lleuad atmosffer 'iawn' i bob pwrpas. Ond mae llongau gofod Apollo wedi mesur ychydig iawn o nwyon yno — Heliwm, Argon a Hydrogen.

Heb atmosffer trwchus, does dim tywydd, dim gwynt a dim sŵn. Mae'r olion traed a adawodd y gofodwyr yno bron i 60 mlynedd yn ôl yn dal yn berffaith heddiw.

↓ Nodwedd nesaf

Y môr o lafa

Mannau Du

Y mannau tywyll mawr y gellir eu gweld o'r Ddaear — moroedd hen o lafa wedi'i sychu.

Hyd at 3 milltir o ddyfnder 3 biliwn o flynyddoedd oed

Mannau mawr tywyll yw'r Mannau Du. Cawsant eu ffurfio gan losgfynyddoedd ar y Lleuad amser maith yn ôl. Mae'r lafa bellach wedi oeri a sychu, gan ffurfio'r mannau tywyll a welwn ni.

Mae llawer o wybodusion yn credu bod y lafa wedi peidio â llifo tua 3 biliwn o flynyddoedd yn ôl. Gall y Mannau Du fod mor ddwfn â 3 milltir!

↓ Nodwedd nesaf

Olion bomio o'r gofod

Safnau

Tyllau crwn enfawr lle mae creigiau o'r gofod wedi taro'r Lleuad.

Hyd at 150 milltir o led Hyd at 2 filltir o ddyfnder

Mae'r mannau ar y Lleuad sydd heb eu gorchuddio gan Fannau Du wedi'u gorchuddio gan Safnau. Cred llawer o wybodusion bod y safnau hyn wedi'u creu gan Awyrfaenau (meteorites) yn hedfan o'r gofod ar gyflymder anferthol.

Mae nifer o'r safnau'n anferth — yn ymestyn at 2 filltir o ddyfnder a hyd at 150 milltir o led!

↓ Nodwedd nesaf

Llinellau disglair

Pelydrau

Streipiau gwyn llachar sy'n ymestyn allan o rai safnau — fel sêr môr ar wyneb y Lleuad.

5–10 milltir o lydan Cannoedd o filltiroedd o hyd

Mae llinellau disglair iawn yn dod o rai Safnau. Yr enw ar y llinellau hyn yw Pelydrau. Maent i'w gweld lle mae'r Awyrfaenau wedi taro'r Lleuad yn weddol ddiweddar.

Gall y Pelydrau fod rhwng 5 a 10 milltir o lydan ac ymestyn am gannoedd o filltiroedd o'r safn ganolog — fel sêr gwyn enfawr wedi'u peintio ar y Lleuad.

Archwilia ymhellach

Cyfnodau'r Lleuad

Pam mae'r Lleuad yn newid siâp?

A Wyddost Ti?

Mwy o ffeithiau am y Lleuad

Tu Mewn i'r Ddaear

Sut mae'r ddwy yn cymharu y tu mewn?

Adnodd gwreiddiol o brosiect Fflam 1999, wedi'i adnewyddu ar gyfer dysgwyr heddiw.