Yn ôl i'r Hafan
Y Ddaear

Rhannau o'r Ddaear

Cyfarfod â'n cartref o'r gofod. Pedair haen sy'n gwneud y Ddaear yn unigryw — atmosffer, tir, dŵr a rhew — wedi'u plethu mewn cydbwysedd sy'n caniatáu bywyd.

Diagram rhyngweithiol

Y Ddaear o'r gofod

AtmosfferRhew PegynolCyfandiroeddMoroedd
Atmosffer: Haen o nwyon yn ymestyn 120 milltir uwch ein pen
Dewis haen
Sgrolia i archwilio'r blaned
Haen 1 · Y blanced o aer

Yr Atmosffer

Y blanced anweledig sy'n ein hamddiffyn rhag pelydrau niweidiol yr Haul.

120 milltir o uchder 78% Nitrogen, 21% Ocsigen

Mae'r Atmosffer yn haen o nwyon sy'n ymestyn 120 milltir uwchben crwst y Ddaear. Yr haen yma sy'n ein hamddiffyn rhag pelydrau niweidiol yr Haul ac yn cadw'r blaned yn ddigon cynnes i fywyd ffynnu.

Mae'r aer rwyt ti'n ei anadlu yn cynnwys 78% o Nitrogen, 21% o Ocsigen, 1% o Argon ac 1% o anwedd dŵr — heb anghofio'r cymylau, y tywydd a'r goleuni'r gogledd.

↓ Symuda i'r haen nesaf
Haen 2 · Y tir sych

Y Cyfandiroedd

Saith cyfandir mawr — un teulu o dir oedd unwaith yn un cyfandir enfawr.

1/3 o arwyneb y Ddaear 0.5 milltir uwchlaw lefel y môr

Mae'r Cyfandiroedd yn cyfrif am 1/3 o arwyneb y Ddaear. Maen nhw'n codi uwchlaw lefel y môr — yr uchder cyfartalog yw tua hanner milltir.

Yn ddiddorol iawn, mae'r cyfandiroedd i gyd yn fwy yn y gogledd nag yn y de. Mae hyn yn awgrymu i ni eu bod ers stalwm yn rhan o un cyfandir enfawr — Pangaea — cyn iddynt chwalu a llithro ar wahân dros filiynau o flynyddoedd.

↓ Symuda i'r haen nesaf
Haen 3 · Y blaned las

Y Moroedd

Y rheswm pam fod y Ddaear yn las o'r gofod — a pham fod y tywydd yn newid.

70% o arwyneb y blaned 97% o ddŵr y byd

Mae'r Moroedd yn cyfrif am 70% o holl arwyneb y Ddaear, ac maen nhw'n dal 97% o ddŵr y byd. Mae tair gwaith cymaint o halen ynddynt nag sydd yn ein gwaed!

Y Moroedd sy'n gyfrifol am newidiadau yn y tywydd ac yn rhoi siâp i'r arfordir wrth i'r tonnau erydu'r glannau. Maen nhw hyd yn oed yn arafu cylchdroad y Ddaear — drwy amsugno ychydig o rym y Lleuad.

↓ Symuda i'r haen nesaf
Haen 4 · Y capiau gwyn

Rhew Pegynol

Rhew anferth ar ben a gwaelod y byd — y rhannau oeraf o'r blaned.

Adlewyrcha 90% o olau'r Haul Olion oes y rhew

Mae Pegynau Rhew yn bethau anarferol iawn yng Nghysawd yr Haul. Mawrth yw'r unig blaned arall sy'n eu rhannu â ni!

Y Pegynau Rhew yw'r unig olion o oes y rhew a oedd ar y Ddaear filiynau o flynyddoedd yn ôl. Maen nhw'n adlewyrchu hyd at 90% o olau'r Haul sy'n eu taro — sy'n esbonio pam mai dyma rannau oeraf y blaned.

Y Ddaear o'r gofod

Gwêl hi dy hun, yn fyw

Mae camerâu ar yr Orsaf Ofod Ryngwladol yn anfon delweddau byw o'n planed yn ôl atom bob eiliad o'r dydd.

Yn Fyw o'r Gofod →

Archwilia ymhellach

Adnodd gwreiddiol o brosiect Fflam 1999, wedi'i adfer a'i foderneiddio.