Y Gofod 1999
Taith yn ôl i ddyddiau cynnar y we.
Prosiect addysgol Cymraeg gwreiddiol — wedi'i ymchwilio ac wedi'i lunio gan Pryderi ap Rhisiart, wedi'i adfer ar gyfer cenhedlaeth newydd.
Hanes Y Gofod
Yn 1999 — pan oedd Google yn flwydd oed, pan oedd y rhan fwyaf o gartrefi'n cysylltu â'r we drwy linell ffôn — dechreuodd Pryderi ap Rhisiart brosiect uchelgeisiol. Casglu pob ffaith bosib am y gofod yn Gymraeg, mewn lle y gallai plant ei ddarganfod.
Cafodd y prosiect ei greu ar y cyfrifiaduron araf hynny gyda'r sgriniau swmpus, ei storio ar CD-ROMs, a'i rannu ymhlith ysgolion. Doedd y rhyngrwyd ddim eto'n barod i'w gynnal yn deg.
Aeth degawdau heibio. Cafodd y ffeiliau eu hailddarganfod, a chyda help technoleg fodern (gan gynnwys deallusrwydd artiffisial), maent wedi'u hadnewyddu — ond mae'r ysbryd, y geiriau a'r cariad gwreiddiol yn aros.
- Blwyddyn1999
- CrëwrPryderi ap Rhisiart
- IaithCymraeg
- Cyfrwng gwreiddiolCD-ROM
- Wedi'i adfer2025-26
Cipolwg ar 1999
Mae'r capsiwl amser hwn yn ail-greu sut yr edrychai'r prosiect gwreiddiol — gyda Comic Sans, gif animeiddiedig, baneri tablau a phopeth.
Sut roedd y rhyngrwyd yn teimlo?
- 56k modem
Cysylltu drwy linell ffôn — methu ffonio Mam tra'n syrffio.
- 1.4MB disg hyblyg
Llai na un llun ffôn modern, ond yn ddigon i raglen gyfan.
- 650MB CD-ROM
Cyfrwng moethus 1999 — yna y cafodd Y Gofod ei storio.
- 800×600 CRT
Sgrin drwm fel teledu, gyda gwydr crwn ac aer cynnes.
- 300MHz Pentium II
Cyfrifiadur uchel ei ben — 6,000 gwaith arafach na ffôn modern.
- 0% ffonau clyfar
Doedd dim un ffôn clyfar yn bod. Roedd Nokia 3210 newydd lansio.
Faint o amser fyddai'r dudalen hon yn cymryd i lwytho yn 1999?
Tudalen fodern fel hon ≈ 2 MB. Ar fodem 56k, hynny yw rhyw 5 munud o aros tra bod neidr werdd yn dawnsio ar y bar statws. Heddiw mae'n cyrraedd mewn llai nag eiliad.
Seiniau'r We Gynnar
Roedd cysylltu â'r rhyngrwyd yn 1999 yn swnio fel robotiaid yn ymladd. Mae'r botwm isod yn chwarae ail-gread byr — opsiynol, dewisol, gyda chyfrol isel.
Wedi'i synthesu gyda Web Audio · diogel i glustffonau
Tegannau'r We Gynnar
Cliciwch i godi'r cyfrif!
- Megan, Bangor — "Diolch! Hwyl iawn!"
- Iolo, Caernarfon — "Cool site!!"
- Anwen, Caerdydd — "Ble mae Plwto?"
Y Gofod: Bryd hynny vs Heddiw
| 1999 | 2026 | |
|---|---|---|
| Dyfais | Cyfrifiadur bwrdd CRT | Ffôn yn dy boced |
| Cyflymder | 56,000 bps | 1,000,000,000 bps |
| Llwytho hafan | 5 munud | 1 eiliad |
| Storio | CD-ROM 650 MB | Cwmwl diderfyn |
| Dylunio | Tablau & Comic Sans | Fflecsbocs & oklch |
| Hygyrchedd | Cyfyngedig | Sgrin-ddarllenwyr & cyferbyniad |
Mae llawer wedi newid — ond mae'r cwestiynau craidd am y gofod yn dal yr un rhai. Pa mor bell? Pa mor boeth? Beth sydd yno?
Cymru a hanes digidol
Roedd Cymru yn rhan o ddyddiau cynnar y we — yn creu cynnwys Cymraeg pan oedd y rhan fwyaf o'r byd yn dal i ddysgu beth oedd HTML. Prosiectau fel Y Gofod, BBC Cymru ar-lein, a chasgliadau ysgolion oedd arloeswyr y dirwedd ddigidol Gymraeg sydd gennym heddiw.
Mae cadw'r gwaith hwn — ac ail-fyw'r gwaith hwn — yn rhan o gadw'r iaith yn fyw ar y rhyngrwyd. Pob gwefan Gymraeg fechan, pob CD-ROM addysgol, pob blog — maen nhw oll yn rhan o'n stori.
Capsiwl amser digidol · Y Gofod 1999 → 2026 · I bawb sy'n cofio'r sŵn cysylltu.